حسین بیات: عموم مردم اعتقاد دارند که باید از جمهوری اسلامی گذر کرد.

حسین بیات: عموم مردم اعتقاد دارند که باید از جمهوری اسلامی گذر کرد.

حسین بیات، حقوقدان و عضو هیئت‌مدیره‌ انجمن حقوق اساسی ایران، در گفت‌وگو با رادیوفردا می‌گوید که جمهوری اسلامی پایه‌های مستحکم بقا و موجودیت‌اش را بر شانه‌های توده‌های مردم استوار کرد اما توده‌ها را از دست داده است.به گفتهٔ آقای بیات، امروز باور عمومی آن است که جمهوری اسلامی نمی‌خواهد تغییری در استراتژی کلان حکمرانی بدهد و مادامی که این‌چنین است، یعنی واقعیت امروز جامعهٔ ایران پذیرفته نمی‌شود، اصلاحات تاکتیکی هم به بن‌بست می‌خورد.

اعتراضات و آنچه که این روزها در ایران در حال اتفاق است را با حسین بیات، حقوقدان و عضو هیئت‌مدیره‌ انجمن حقوق اساسی ایران، در تهران بررسی کرده‌ایم که معتقد است مردم جان به لب شده‌اند. او در عین حال نگران است که فروپاشی جمهوری اسلامی با عواقب جدی برای امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران همراه باشد.این گفت‌وگو روز پنج‌شنبه ۱۸ دی‌ماه پیش از قطع اینترنت و راه‌های ارتباطی ایران انجام شده است.

اعتراضات در شهرهای مختلف در جریان است و این اعتراضات با دخالت نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شده و تعدادی از معترضان هم کشته شده‌اند. چه اتفاقی دارد می‌افتد؟

جمهوری اسلامی، طی سالیان اخیر، فرصت‌های بسیاری را برای انجام اصلاحات بنیادین و اتخاذ شیوهٔ متفاوت حکمرانی از دست داده و اکنون با بحران‌های متعدد، متنوع و متقاطع روبه‌رو شده است. اعتراضات مردمی هم انباشته شده، اکنون سرریز کرده و متأسفانه -حکومت- جز استفاده از شیوهٔ سرکوب و برخورد با معترضین و منتقدین و اتهام‌زنی و امثال این‌ها، ظاهراً شیوه و ابزار دیگری برای مواجهه، پیدا نمی‌کند. یک ساختار سیاسی، ایدئولوژیک و مبتنی بر آرمان و ایده‌آلیسم دینی و مذهبی، مواجههٔ عقلانی و عرفی با حقایق جامعه امروز نداشته و ندارد. 

به همین علت هم است که ما شاهد این مشکلات و معضلات هستیم. فکر می‌کنم که اگر این شیوه ادامه پیدا کند اوضاع بدتر از این خواهد شد و ما شاهد حوادث و وقایع بدتر، خشونت‌بارتر و دهشتناک‌تری خواهیم بود. امروز زمان شنیدن صدای مردم است. امروز زمان تغییرات بنیادین است. جمهوری اسلامی باید بپذیرد که شیوه حکمرانی گذشته، دچار پوسیدگی، کهنگی و کهولت است. ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ناکارآمد شده. ناتوان شده. امروز زمانش است که مقامات ارشد جمهوری اسلامی بپذیرند که اشتباه کردند.

با مواضعی که در مقابل معترضان گرفتند، اکثریت آن‌ها را «اغتشاشگر» خواندند و خشونتی که برای سرکوب معترضان به کار برده می‌شود فکر می‌کنید که چنین اتفاقی می‌افتد؟

من اعتقاد دارم که امروز مقامات ارشد جمهوری اسلامی می‌بایست تن به تغییرات بدهند. در هر صورت، حفظ نظام از منظر تئوریک و ایدئولوژیک در جمهوری اسلامی ايران ، اوجب واجبات دینی است. از این منظر هم اگر ورود بکنند امروز زمان تغییر است. شیوهٔ اقتدارگرایانه مبتنی بر سرکوب و ارعاب و ترعیب و ترهیب منقضی شده. امروز وقت گوش دادن است. وقت گفت‌وگو کردن با منتقدین، معترضین و مخالفان است. شخصاً ناامیدم.

 برای این‌که این آقایان، هر زمان که کانون اعتراضات شعله‌ور شده، جز اتهام‌زنی و طرح تئوری توطئه و دخالت دشمن و امثال این‌ها، بحث دیگری مطرح نکرده‌اند. واقعیت این است که مردم امروز جان به لب شده‌اند. یعنی دیگر تحمل شرایط فعلی را ندارند. گرانی و تورم، افسار گسیخته است. ۶۰- ۷۰ درصد مردم زیر خط فقر زندگی می‌کنند و طبیعی است که برخیزند، اعتراض کنند و تلاش کنند که تغییری ایجاد بکنند. این‌ها صداست. این‌ها را نظام سیاسی دموکراتیک می‌شنود، خودش را اصلاح می‌کند، بازسازی می‌کند. اگر جمهوری اسلامی هم می‌خواهد که بر جای بماند باید گوش بدهد، بپذیرد و تغییر بدهد.