خاورمیانه در تب اقلیم؛ ایرانِ منزوی، «آسیب‌پذیرتر از همیشه» در برابر بحران زمین.

 خاورمیانه در تب اقلیم؛ ایرانِ منزوی، «آسیب‌پذیرتر از همیشه» در برابر بحران زمین.

از بی‌آبی و خشکسالی تا ریزگردها و فرونشست زمین، مردم ایران هر روز با پیامدهای ملموس گرم‌تر شدن اقلیم روبه‌رو هستند؛ در قلب خاورمیانه‌ای خشک و آسیب‌پذیر که از نظر اقلیمی ترکیبی از بحرانی‌ترین مناطق جهان به‌شمار می‌رود. ایران اما به دلیل هم‌زمانیِ تحریم‌ها، سیاست‌های نادرست و تمرکز نامتوازن بر منابع، در معرض خطرهای شدیدتری قرار گرفته است.بحران اقلیمی تنها به کمبود آب یا کشاورزی محدود نیست. امنیت غذایی، سلامت جسم و روان، گسترش بیماری‌ها و نابودی زیست‌بوم‌ها، همه در زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته بر یکدیگر اثر می‌گذارند. در چنین شرایطی، انتخاب‌های مربوط به انرژی و توسعه اقتصادی، از نحوه سرمایه‌گذاری در کشاورزی گرفته تا تصمیم میان انرژی هسته‌ای یا تجدیدپذیر، می‌تواند مسیر آیندهٔ کشور و حتی منطقه را دگرگون کند.در گفت‌وگویی که پیش‌روست، سحر مطلبی، پزشک بهداشت عمومی و پژوهشگر تغییرات اقلیمی و زیست‌بوم، ساکن سوئد، که نزدیک به یک دهه با نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد در ایران، افغانستان، عراق و پاکستان همکاری داشته، از واقعیت‌های اقلیمی ایران و کشورهای همسایه می‌گوید. 

از اثرات مستقیم این تغییرات بر زندگی روزمره و طبیعت، تا راهکارهای ممکن برای کاهش آسیب‌ها و یافتن مسیری پایدارتر برای آینده:الان مطالعات مفصلی انجام شده و تقریباً همه‌شان از سال ۲۰۱۵ به این‌سو مخصوصاً می‌گویند که آسیب‌پذیرترین بخش جهان در مقابل تغییرات اقلیمی، احتمالاً خاورمیانه است. این تغییرات دما در واقع با شدت بیشتری صورت می‌گیرد و تأثیرات بیشتری دارد.این را فقط تأکید کنم که وقتی جامعه جهانی مرزی تعیین کرده بود تا اجازه ندهد دما بیش از ۲ درجه افزایش یابد، ما الان حدوداً بین ۱.۴ تا ۱.۷ دهم درجه در سطح دنیا رسیده‌ایم؛ یعنی فاصله خیلی کمی باقی مانده است. دلیلش هم این است که بعد از این میزان، احتمالاً تغییرات عظیمی ایجاد می‌شود؛ مخصوصاً یخ‌های قطب آب می‌شوند، سطح اقیانوس‌ها بالا می‌آید و بسیاری از زمین‌ها زیر آب می‌روند.از عوارض دیگرش این است که تغییرات بسیار زیادی ایجاد می‌کند. مثلاً اگر تمرکزمان بر ایران باشد، خشکسالی داریم و منابع آب‌مان رو به کاهش است. این البته دو بخش دارد.

 یکی آب‌هایی که به‌صورت بارش تأمین می‌شوند که پیش‌بینی شده در دهه آینده حدود ۳۵ درصد کاهش یابد. از طرف دیگر، حدود ۷۰ درصد منابع زیرزمینی ایران که در طول میلیون‌ها سال شکل گرفته، در پنج دهه گذشته تقریباً تخلیه شده است.این چند عارضه مهم دارد؛ یکی فرونشست زمین است. فرونشست زمین در تهران و اطرافش تقریباً به ۳۰ سانتی‌متر در سال رسیده، یعنی زیر پای بیش از ۱۲ میلیون نفر زمین در حال نشست است. این پدیده در بخش‌های دیگر، مخصوصاً اصفهان هم بسیار مشهود بوده است.بخش دیگر مربوط می‌شود به امنیت غذایی؛ چون در کشورهای منطقه، بخش زیادی از اقتصاد وابسته به کشاورزی است و این کشورها هنوز صنعتی نشده‌اند یا از صنعتی‌شدن عقب مانده‌اند. در ایران هم این موضوع بعد از تحریم‌ها تشدید شد، چون بسیاری از صنایع کوچک ایران از بین رفتند. جمهوری اسلامی تلاش کرد اقتصاد را به سمت کشاورزی ببرد و آن را رونق دهد.