هوش مصنوعی در آستانه جهش؛ کدام شغل‌ها امن می‌مانند؟

هوش مصنوعی در آستانه جهش؛ کدام شغل‌ها امن می‌مانند؟

هوش مصنوعی و رباتیک می‌توانند این روند را با شتابی بیشتر ادامه دهند و پیامدهای مهمی برای تورم، نقش دولت‌ها و حتی روابط آمریکا و چین داشته باشند.هوش مصنوعی در هفته‌ها و ماه‌های اخیر جهشی حیرت‌انگیز را تجربه کرده است؛ به‌طوری‌که مدل‌های پیشرفته‌ای مثل چت‌جی‌پی‌تی۵ با قابلیت‌های چندرسانه‌ای و تحلیل متنی، تصویری و صوتی، در کمتر از چند ماه معادلات مربوط به گروهی از مشاغل را عوض کرده‌اند.در طول تاریخ، فناوری معمولاً باعث شکل‌گیری صنایع جدید شده و کارگرانی که از شغل‌های قدیمی کنار گذاشته می‌شدند، فرصت ورود به عرصه‌های تازه را پیدا می‌کردند. امروز حدود ۶۰ درصد مشاغل فعلی در سال ۱۹۴۰ وجود نداشتند؛ در حوزه‌های حرفه‌ای این رقم به ۷۴ درصد می‌رسد.اما آن‌گونه که خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه ۲۸ مرداد گزارش داده، پژوهش‌های جدید حاکی است که آمریکا به نقطه عطفی رسیده که فناوری بیش از آن‌که شغل بسازد، آن‌ها را از بین می‌برد.

دیوید آوتور، اقتصاددان ام‌آی‌تی، می‌گوید از دهه ۱۹۸۰ مشاغل حذف‌شده توسط خودکارسازی (خودکار شدن عملیات تولید) به‌طور کامل با مشاغل تازه جبران نشده است. او یادآور می‌شود ماشین‌هایی که صرفاً قوی‌تر از انسان هستند (مثل تراکتور) بهره‌وری را افزایش می‌دهند، اما ماشین‌هایی که «باهوش‌تر» از انسان باشند، جایگزین کارگر می‌شوند. و هوش مصنوعی به‌سرعت در حال باهوش‌تر شدن از بیشتر انسان‌هاست.گزارش‌های اوئی‌سی‌دی (سازمان همکاری و توسعه اقتصادی) و شرکت PwC (شرکت چندملیتی خدمات شغلی) نیز برآورد کرده‌اند که بین ۱۵ تا ۳۰ درصد مشاغل در بازارهای توسعه‌یافته در معرض خودکارسازی هستند.گزارش جدید مجمع جهانی اقتصاد امريكا می‌گوید سرعت جایگزینی مشاغل با هوش مصنوعی بستگی به میزان داده در دسترس دارد، نه پیچیدگی کار. در صنایعی مثل مالی که داده‌های فراوان و سازمان‌یافته وجود دارد، هوش مصنوعی خیلی سریع‌تر می‌تواند کارها را خودکار کند و خطر برای شاغلان بیشتر است. 

اما در بخش‌هایی مثل درمان که داده محدودتر و حساس‌تر است، استفاده از هوش مصنوعی دشوارتر و روند جایگزینی کندتر خواهد بود. به این ترتیب، مشاغل در حوزه‌هایی با داده فراوان زودتر دستخوش تغییر می‌شوند.از سویی دیگر، وب‌سایت خبری آکسیوس با اشاره به گزارش «وضعیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار ۲۰۲۵» مؤسسه ام‌آی‌تی می‌گوید هوش مصنوعی هنوز جای شغل‌های داخلی در آمریکا را نگرفته و بیشتر به‌جای نیروی کار برون‌سپاری و خارجی استفاده می‌شود. شرکت‌ها به جای اخراج کارکنان، قراردادهای برون‌سپاری را لغو کرده و از این راه سود مالی کسب می‌کنند؛ برای نمونه یک شرکت با هزینه ۸ هزار دلار برای یک ابزار هوش مصنوعی سالانه ۸ میلیون دلار صرفه‌جویی کرده است.به نوشته این گزارش، در آمریکا در کوتاه‌مدت تنها ۳ درصد مشاغل در معرض جایگزینی قرار دارند، اما در بلندمدت این رقم می‌تواند به ۲۷ درصد برسد. با این حال، ۹۵ درصد سرمایه‌گذاری‌ها در هوش مصنوعی زایشی (مولد) فعلاً بازدهی نداشته‌اند.