ایران و آمریکا در تلاش‌اند بر سر یک چارچوب سیاسی برای ادامه مذاکرات توافق کنند.

  ایران و آمریکا در تلاش‌اند بر سر یک چارچوب سیاسی برای ادامه مذاکرات توافق کنند.

درحالی‌که پنجمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا روز جمعه دوم خرداد در رم «با برخی پیشرفت‌ها» اما بدون نتیجه نهایی پایان یافت، واکنش‌ها از سوی منابع مختلف حاکی از تشدید فضای بی‌اعتمادی و افت روند گفت‌وگوهاست.هم‌زمان اما، گزارش تازه‌ای از روزنامه «وال‌استریت جورنال» نشان می‌دهد که دو طرف اکنون به‌جای توافق نهایی، در تلاش‌اند تا بر سر یک چارچوب سیاسی برای ادامه مذاکرات توافق کنند.این روزنامه روز دوم خرداد از قول «افراد نزدیک به مذاکرات» نوشت که مقام‌های ایرانی و آمریکایی به‌دنبال تعیین پارامترهایی برای ادامه گفت‌وگوها هستند؛ الگویی شبیه توافق موقت سال ۲۰۱۳ که در نهایت به برجام در سال ۲۰۱۵ منتهی شد.«وال‌استریت جورنال» در ادامه می‌نویسد که اما برخلاف آن دوره، هیچ نشانه‌ای از گنجاندن گام‌های اعتمادساز، مانند کاهش تحریم‌ها یا توقف فعالیت‌های حساس، در چارچوب کنونی دیده نمی‌شود. هدف فعلی، رسیدن به درکی مشترک دربارهٔ محورهای توافق نهایی است، گرچه موضوع کلیدیِ غنی‌سازی همچنان گره‌اصلی مذاکرات باقی مانده است.وال‌استریت جورنال می‌نویسد: مخالفت ایران با کنار گذاشتن غنی‌سازی و اصرار واشینگتن بر ممنوعیت آن، بزرگ‌ترین مانع در راه تدوین چارچوب سیاسی است.این روزنامه اشاره می‌کند که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز در اظهاراتی بی‌سابقه از آغاز گفت‌وگوها، روز ۳۰ اردیبهشت، پیش‌بینی کرده است که مذاکرات شکست خواهد خورد.

در سطح تحلیلگران، ریچارد نفیو، مذاکره‌کننده پیشین دولت اوباما، در واکنش به ایده توافق چارچوبی به وال‌استریت جورنال گفت: «اگر هدف نهایی به‌روشنی مشخص شود، چنین توافقی می‌تواند بسیار مفید باشد». اما مارک دابوویتز، رئیس اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها و از مخالفان سرسخت برجام، هشدار داد که نباید اشتباهات سال ۲۰۱۳ تکرار شود و گفت: «اگر تهران همچنان خواستار گفت‌وگوست، دولت ترامپ باید فشارها را افزایش دهد و اروپا را به بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل پیش از ماه اکتبر وادارد».شبکه خبری سی‌ان‌ان روز شنبه سوم خرداد از قول «دو منبع ایرانی» که نامشان را ذکر نکرده نوشت که مذاکره‌کننده ایران گفته‌اند تهران امیدی به حصول توافق در آینده نزدیک ندارد.این منابع در بیانیه‌ای مشترک گفتند: «مواضع رسانه‌ای و رفتار مذاکره‌ای ایالات متحده، محافل سیاست‌گذاری در تهران را به‌شدت ناامید کرده است. از دید تصمیم‌گیران در تهران، زمانی که آمریکا می‌داند پذیرش غنی‌سازی صفر در ایران ناممکن است و با این حال بر آن پافشاری می‌کند، این نشانه آن است که واشینگتن اساساً به‌دنبال توافق نیست و از روند مذاکرات به‌عنوان ابزاری برای تشدید فشار استفاده می‌کند.»این منابع همچنین خاطرنشان کردند که در آغاز، برخی مقام‌های ایرانی بر این باور بودند که واشینگتن ممکن است به‌دنبال یک مصالحه «برد-برد» باشد، اما اکنون این اجماع شکل گرفته که دولت ترامپ گفت‌وگوها را به‌سوی بن‌بست هدایت می‌کند.

به گفته این منابع، گرچه نه ایران و نه آمریکا مایل به ترک میز مذاکره نیستند، اما موضع‌گیری کنونی آمریکا باعث بی‌حاصل شدن مذاکرات شده و بعید است جلسات رسمی برای مدت زیادی ادامه یابد.آن‌ها افزودند که تهران دیگر تلاش‌های آمریکا برای فاصله گرفتن از موضع سخت‌گیرانه اسرائیل را جدی نمی‌گیرد و پیشنهادهای طرف آمریکایی را در راستای برنامه‌های بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، می‌داند؛ کسی که به‌طور مداوم خواهان ممنوعیت کامل غنی‌سازی در ایران بوده است.در همین راستا، علی واعظ، تحلیلگر ارشد گروه بحران در بروکسل، در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان اظهار داشت که درک نادرستی در واشینگتن نسبت به روانشناسی سیاست‌گذاران ایرانی وجود دارد. به گفته او، «ایران در شرایط ضعف حاضر به امتیاز دادن نیست»، زیرا چنین رفتاری به‌عنوان «مقدمه‌ای برای سقوط نظام» تلقی می‌شود. به گفته تحلیلگران، تهدیدهای نظامی فقط به تشدید مواضع تهران می‌انجامد.از سوی دیگر، خبرنگار الجزیره هم گزارش داده است که علاوه بر اختلاف بر سر غنی‌سازی، موضوع برنامه موشکی ایران نیز یکی از موانع اصلی مذاکرات بوده است. آمریکا خواهان گنجاندن این موضوع در مذاکرات بوده، اما ایران آن را یک مسئلهٔ کاملاً جداگانه دانسته و از طرح آن در مذاکرات هسته‌ای امتناع کرده است.