جدال مخالفان و موافقان؛ خامنه‌ای: کسانی که در دور اول رای ندادند «مخالف نظام» نیستند.

 

جدال مخالفان و موافقان؛ خامنه‌ای: کسانی که در دور اول رای ندادند «مخالف نظام» نیستند.

دو روز مانده به دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری چهاردهم و پس از برگزاری دومین مناظرهٔ سعید جلیلی و مسعود پزشکیان، واکنش‌ها به شرکت کردن یا تحریم انتخابات ادامه دارد.رهبر جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه ۱۳ تیرماه در نخستین واکنش خود به مشارکت ضعیف شهروندان ایرانی در دور اول انتخابات گفت کسانی که در این دور رأی ندادند «مخالف نظام» نیستند.علی خامنه‌ای در اظهاراتی که خبرگزاری‌های ایران منتشر کردند، دور دوم انتخابات که قرار است ۱۵ تیرماه برگزار شود را «خیلی مهم» خوانده و گفته است: «کسانی که اسلام و جمهوری اسلامی و پیشرفت کشور را دوست دارند، این موضوع را با حضور خود در انتخابات نشان دهند».او افزوده است: «اگر کسی تصور کند این عده‌ای که رأی ندادند به خاطر این بود که با نظام مخالف بودند، سخت در اشتباه است. این برداشت، این فهم صددرصد اشتباه است».رهبر جمهوری اسلامی گفته که «اجتماع مردم» در دور دوم انتخابات باید «شوق‌انگیز باشد»، تا به گفته او «مایه‌ آبرو» و «سربلندی» نظام جمهوری اسلامی شود، و این «توانایی» را پیدا کند که «حرف خودش و نیّات خودش و مقاصد خودش را چه در داخل کشور، چه در مجموعه‌ امتداد راهبردی کشور تحقق ببخشد».

در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری که هشتم تیرماه برگزار شد، بیش از ۶۰ درصد افراد واجد شرایط رأی شرکت نکردند. مسعود پزشکیان و سعید جلیلی در این دور حائز اکثریت آرا شدند و به دور دوم راه یافتند.برگزاری انتخابات‌ توسط نظام جمهوری اسلامی ایران با استانداردهای جهانی فاصله بسیاری دارد و اکثریت نامزدها به‌دلیل فیلترهای شدید حکومتی از گردونه رقابت‌ حذف می‌شوند.قدرت اصلی در جمهوری اسلامی در دست رهبر است و او با استفاده از ابزارها و نهادهایی که در اختیار دارد، سمت‌وسوی انتخابات و سیاست‌های داخلی و خارجی کشور را تعیین می‌کند.میزان شرکت در انتخابات مختلف ایران از زمان اعتراضات دی ۹۶ به شدت سقوط کرده است، به‌طوری که در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ این میزان به ۳۹.۹ درصد کاهش یافت که پایین‌ترین رقم در تاریخ جمهوری اسلامی است.رهبر جمهوری اسلامی در بخش دیگری از اظهارات خود، افرادی که در انتخابات شرکت نکردند را کسانی معرفی کرد که به گفته او «ممکن است از یک مسئول خوش‌شان نیاید» یا «یک تعداد افراد باشند که از اصل نظام خوش‌شان نیاید» و «مشکل دارد، گرفتاری دارد، کار دارد، حوصله ندارد، وقت نمی‌کند، انواع و اقسام موانع برای این کار وجود دارد».علی خامنه‌ای خواستار تفکیک بین دو این طیف‌ها شده و گفته که «این خیلی خطای بزرگی است. این خطا را نباید کسانی مرتکب بشوند».

او تصریح کرد «در مرحله اول انتخابات مشارکت مردم کمتر از آن مقداری بود که توقع داشتیم و حدس زده می‌شد. حدس‌ها همه‌اش بیشتر از آن چیزی بود که در واقع اتفاق افتاد»، و خواستار آن شد «کسانی که اهل سیاستند، اهل مسائل نگاه جامعه‌شناسانه هستند»، مشارکت پایین در انتخابات را بررسی کنند.این اظهارات در حالی است که در سال‌های اخیر بسیاری از منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی در مورد سیاست‌های سرکوبگرانه داخلی جمهوری اسلامی در حوزه‌های مختلف و جاه‌طلبی‌های خارجی آن هشدار داده بودند و خواستار تغییر سیاست‌های آن شدند، اما مقام‌های جمهوری اسلامی بویژه علی خامنه‌ای همواره این انتقادها را رد کرده‌ و مدعی «محبوبیت» و «مقبولیت» نظام جمهوری اسلامی در ایران و جهان بودند.دومین مناظره دو نامزد راه‌یافته به دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری که شامگاه ۱۲ تیر برگزار شد، به سرعت به صحنه اختلاف‌نظر طرفین دربارهٔ سیاست خارجی و تأثیرات اقتصادی آن تبدیل شد.در واکنش به این روند، محمد خاتمی، رئیس‌جمهور اسبق ایران، در بیانیه‌ای به تحلیل انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری پرداخت و از مردم خواست در مرحله دوم انتخابات شرکت کنند و به مسعود پزشکیان رأی بدهند تا به گفته او، «لااقل از بدتر شدن اوضاع جلوگیری کنند».آقای خاتمی که دو دوره رئیس‌جمهور ایران بوده است، این درخواست را درحالی مطرح کرد که موضوع «قهر اکثریت» مردم ایران از نظام حکمرانی نیز در بیانیه او مورد اشاره قرار گرفت.