آژانس و معمای ذخایر اورانیوم غنیشده ایران.
حملات آمریکا به سایتهای هستهای ایران، معمایی پیش روی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران قرار داده است: چگونه میتوان تشخیص داد که ذخایر اورانیوم غنیشده، که برخی از آنها نزدیک به درجه استفاده تسلیحاتی هستند، زیر آوار دفن شده یا مخفیانه پنهان شدهاند؟پس از حملات هفته گذشته به سه سایت هستهای اصلی ایران - در فردو، نطنز و اصفهان - دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت که این تأسیسات را مهمات ایالات متحده، از جمله بمبهای نفوذگر، «نابود کرده است».با این همه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که بر برنامه هستهای تهران نظارت دارد، اعلام کرده است که دقیقاً مشخصنیست چه میزان خسارت به فردو وارد شده است. فردو تأسیساتی است در اعماق کوه که بخش عمدهای از اورانیوم غنیشده ایران را تولید میکرد.رافائل گروسی، رئیس این نهاد نظارتی سازمان ملل، روز دوشنبه ۲ تیر ماه گفت که احتمالاً سانتریفیوژهای حساس مورد استفاده برای غنیسازی اورانیوم در داخل فردو، به شدت آسیب دیدهاند. اما هنوز مشخص نیست که آیا ۹ تن اورانیوم غنیشده ایران - که بیش از ۴۰۰ کیلوگرم آن تا سطح نزدیک به استفاده نظامی غنی شده است – از بین رفته است یا نه.رویترز در این باره با بیش از دوازده مقام فعلی و سابق که در تلاش برای مهار برنامه هستهای ایران مشارکت داشتهاند، گفتوگو کرده است. این افراد میگویند که بمباران ممکن است پوشش مناسبی برای ایران فراهم کرده باشد تا ذخایر اورانیوم خود را ناپدید کند و هرگونه تحقیق آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این باره احتمالاً طولانی و دشوار خواهد بود.
اُولی هِینونِن که از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰ بازرس ارشد آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده است گفت که این جستجو احتمالاً شامل بازیابی پیچیده مواد هستهای از ساختمانهای آسیبدیده و همچنین بررسیهای قانونی و نمونهبرداری از محیط خواهد بود که زمان زیادی میبرد.اُولی هِینونِن که اکنون در اندیشکده «مرکز استیمسون» در واشینگتن فعالیت میکند میگوید: ممکن است موادی وجود داشته باشد که دسترسی به آن ممکن نباشد، زیر آوار پخش شده یا در جریان بمباران از بین رفته باشند.بر اساس معیار و ملاک اعلام شده از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ایران تا ۶۰ درصد - که فاصلهای کوتاه با سطح تسلیحاتی حدود ۹۰ درصد دارد - برای ساخت ۹ سلاح هستهای کافی است.حتی اگر بخشی از این مواد هم مفقود اعلام شود، باعث بروز یک نگرانی جدی برای قدرتهای غربی است که معتقدند ایران دستکم گزینه ساخت سلاح هستهای را محفوظ نگه داشته است.رویترز در گزارش خود مدعی است: نشانههایی وجود دارد که نشان میدهد ایران ممکن است قبل از حملات، مقداری از اورانیوم غنیشده خود را جابهجا کرده باشد.رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید ایران در ۲۳ خرداد، یعنی روز حملات اسرائیل، به او اطلاع داد که در حال انجام اقداماتی برای محافظت از تجهیزات و مواد هستهای خود است.رافائل گروسی افزود که اگرچه جزئیات بیشتری از سوی تهران در این باره ارائه نشد، اما همین امر میتواند بیانگر آن باشد که این مواد جابهجا شدهاند.
یک دیپلمات غربی که در این پرونده دخیل است و خواست که نامش فاش نشود به رویترز گفته است به نظر میرسد بیشتر اورانیوم غنیشده در فردو چند روز قبل از حملات جابهجا شده است، «تقریباً انگار که ایرانیها میدانستند چه اتفاقی قرار است بیفتد».برخی از کارشناسان گفتهاند که تصاویری از ماهوارهها که دهها کامیون را در جادههای دسترسی به تونلهای منتهی به مجتمع کوهستانی فردو نشان میدهد حاکی از آن است که اورانیوم غنیشده در آنجا به جای دیگری منتقل شده است.با وجود این پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز پنجشنبه ۵ تیر اظهار داشت که هیچ اطلاعاتی مبنی بر جابهجایی اورانیوم غنیسازی شده از سوی ایران در اختیار ندارد.دونالد ترامپ اما وجود نگرانی در مورد جابهجایی اورانیوم غنیسازی شده را رد کرده است. رئیس جمهور آمریکا در مصاحبهای با شبکه فاکس تأکید کرد که ایرانیها «هیچ چیزی را جابهجا نکردهاند».کاخ سفید به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این باره پاسخی نداده است. وزارت خارجه آمریکا نیز این خبرگزاری را به اظهارات عمومی دونالد ترامپ ارجاع داده است.یک دیپلمات غربی دیگر درباره این موضوع به رویترز میگوید که تأیید وضعیت ذخایر اورانیوم ایران یک چالش بزرگ خواهد بود. این منبع به فهرستی طولانی از اختلافات گذشته بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تهران اشاره کرده و اظهار میدارد که برای نمونه، ایران توضیح معتبری در مورد آثار اورانیوم یافت شده در سایتهای اعلامنشدهاش ارائه نداده است.این دیپلمات غربی انجام تحقیق در این باره از سوی آژانس و عدم پاسخگویی تهران را به «بازی موش و گربه» ادامهدار تشبیه میکند. این در حالی است که ایران میگوید که به تمام تعهدات خود در قبال نهاد ناظر هستهای سازمان ملل عمل کرده است.
نحوه ارائه مطالب روشن و جذاب است.
ردحذفزبان مقاله ساده است و برای همه خوانندگان مناسب میباشد.
ردحذف